Ο Άγιος Ιερομάρτυς Φίλιππος

Ο Άγιος Φίλιππος, Μητροπολίτης Μόσχας, κατά κόσμο Θεόδωρος, καταγόταν από ευγενή οικογένεια και είχε εξέχουσα θέση στη Δούμα, στο δικαστήριο των ηγεμόνων της Μόσχας. Γεννήθηκε το έτος 1507.

Ο πατέρας του, Στέφανος Ιβάνοβιτς, ήταν ένας φωτισμένος άνθρωπος και προετοίμασε προσεκτικά τον γιο του για να λάβει κάποια σημαντική θέση στην αυλή του Τσάρου. Η ευσεβής μητέρα του Βαρβάρα, η οποία εκοιμήθη ως μοναχή με το όνομα Βαρσανουφία, εμφυτεύσε στην ψυχή του γιου της την ειλικρινή πίστη και την βαθιά ευσέβεια. Ο Μεγάλος Πρίγκηπας της Μόσχας Βασίλειος Γ΄, ο πατέρας του Ιβάν το Τρομερού, τον προώθησε στην αυλή του Τσάρου αλλά ο νεαρός Θεόδωρος δεν συγκινήθηκε από αυτή την προοπτική. Απεναντίας ο Θεόδωρος ελκύονταν από την ανάγνωση θρησκευτικών βιβλίων. Έτσι, κατά τη μίας Θείας Λειτουργίας, το 1537, ο Θεόδωρος αισθάνθηκε στην ψυχή του την κλήση για το μοναχισμό και έφυγε κρυφά από τη Μόσχα για το φημισμένο μοναστήρι Σολοφσκί στη Λευκή Θάλασσα. Εκεί μετά από ενάμιση χρόνο δοκιμών, ο ηγούμενος Αλέξιος του έκανε τη μοναχική κουρά, δίνοντάς του το όνομα Φίλιππος. Με την καθοδήγηση των έμπειρων γερόντων ο Φιλίππος συνδύασε την αδιάλειπτη προσευχή με την σωματική εργασία. Το 1546 γίνεται ηγούμενος της μονής Σολοφσκί. Κατά τα χρόνια της ηγουμενίας του η μονή γνώρισε πνευματική αναγέννηση. Ο Άγιος Φίλιππος έχτισε δύο ναούς: μια εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, το έτος 1557 και μία εκκλησία της Μεταμορφώσεως του Κυρίου.

Στη Μόσχα, ο τσάρος Ιβάν ο Τρομερός ο οποίος γνώριζε τον άγιο Φίλιππο από την παιδική του ηλικία, ήλπιζε να βρει στον Αγίο Φίλιππο έναν πνευματικό σύμβουλο και του προτείνει τη θέση του ποιμένα όλης της Ρωσικής Εκκλησίας. Για μεγάλο χρονικό διάστημα ο άγιος αρνιόταν να αναλάβει το μεγάλο αυτό βάρος . Τελικά όμως υπέκυψε στις πιέσεις του τσάρου και του Μητροπολιτικού Συμβουλίου και στις 25 Ιουλίου, 1566 ενθρόνιζεται στη Μόσχα. Όταν ο Άγιος Φίλιππος αποφάσισε να εναντιωθεί στον Ιβάν την άνοιξη του 1568 εξαιτίας ενός κύματος εκτελέσεων, επήλθε η οριστική ρήξη μεταξύ του ηγεμόνα και του αγίου. Ο Άγιος Φίλιππος αρνήθηκε να ευλογήσει τον τσάρο σε κάποια Θεία Λειτουργία και άρχισε να καταγγέλλει ανοιχτά τις άνομες πράξεις του τσάρου. Ο Τσάρος άρχισε να δείχνει όλο και μεγαλύτερη σκληρότητα σε όσους ήταν αντίθετοι και οι εκτελέσεις ακολουθούσαν η μία μετά την άλλη. Επιπλέον, ο Ιβάν συγκάλεσε μητροπολιτικό δικαστήριο για να κατηγορήσει τον Μητροπολιτη Φιλίππο, επικαλούμενος τις ψεύτικες μαρτυρίες του νέου ηγουμένου και μερικών μοναχών του Σολοφσκί. Του επιβάλλεται ποινή φυλάκισης. Έτσι στις 8 Νοεμβρίου 1568, κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργείας μπήκε μέσα στο ναό η τσαρική μυστική αστυνομία, τον ξέντυσαν από τα άμφια και τον έντυσαν με κουρέλια, τον έσυραν έξω από την εκκλησία και τον οδήγησαν εξορία στη μονή των Θεοφανείων, όπου τον φυλάκισαν στο κελάρι του μοναστηριού. Τοποθέτησαν τα πόδια του και στα χέρια του αλυσίδες καιι μια βαριά αλυσίδα γύρω από το λαιμό του και τον άφησαν νηστικό. Έβαλαν δίπλα του και μια νηστική αρκούδα. Μετά από λίγες μέρες τον βρήκαν προσευχόμενο ενώ η αρκούδα καθόταν δίπλα του ήσυχη. Ο τσάρος από το θυμό του διέταξε να σκοτώσουν όλους τους συγγενείς του. Έπειτα, τον οδήγησαν μακριά στή μονή Τβερ, όπου στις 23 Δεκέμβριου 1569, ο άγιος θανατώθηκε από έναν φρουρό του τσάρου. Το 1591 ο τσάρος Θεόδωρος Ιβάνοβιτς ζήτησε τη μεταφορά των λείψανων του αγίου στο Solovki. Το 1646 ο τσάρος Αλέξιος Μιχαήλοβιτς αποφάσισε τη μεταφορά του άφθαρτου λειψάνου στον καθεδρικό ναό της κοιμήσεως στη Μόσχα. Η μνήμη του Αγίου Φιλίππου τιμάται στις 9 Ιανουαρίου, ενώ η ανακομιδή του λειψάνου στη Μόσχα εορτάζεται στις 31 Ιουλίου.

Μοναχός Παΐσιος
Ιερά Νέα Σκήτη,
Κυριακή της Σαμαρείτιδος 2000

παραγγελία